|
gurduuAwryy
is~K dw jIvn hn[ ieQoN gurm~q-gurbwxI soJI rwhIN mnu~Kw jIvn
dw inkws hI, is~K Drm dI hirAwvl hY[ gurbwxI jIvn qoN pYdw
hoeI s~cI SrDw hI is~K Drm dw ivkws, iesdI pRPulqw dI zwmn
Aqy iesdy pRswr dI gwrMtI hY[ AMnHI SrDw Aqy krmkWf swfy jIvn
dI pUrn qbwhI hn[ pr Aj AsIN iks dorwhy qy KVy hW? kI swfy
gurduAwry AMnI SrDw Aqy krmkWfW dw bihSq qy nhIN bx cu~ky?
is~K
sMgqW swhmxy kuJ suAwl ??????
1.
smyN dI koeI vI srkwr hovy, byS~k AkwlI srkwr[ kI kwrx hY
is~KW dy twaUt gurduAwry jW gurduAwrw kmytIAW ivcoN hI FUMfy
jWdy hn[ jW i&r ieQoN hI pYdw krn leI srkwrI vsIly vrqy jWdy
hn[ iesdy ault mMdrW, crcW, msijdW jW auunHHW dy pRbMDkI vrgW
pRqI Ajyhw koeI m~slw nhIN, ikauN? 2. iesweI vIrW nMU pqw
hY ik aunHHHHW ny swry sMswr nMU XsU dI qwlIm nwl joVxw hY[
aunHW dy pRcwr dw ie~k ie~k pYsw iesweI m~q dI t~kswlI isiKAw
nMU Gr Gr phuMcwaux aupr lgdw hY[ lokweI dy v~fy md~dgwr bxky,
v~D qoN v~D lokW nMU iesweI m~q vwsqy pRyrx vwsqy...... iesdy
ault swfy kroVW-ArbW gurpurbW, ngr kIrqnW smyN by-qrqIby BWq-suBWqy
lMgrW, stwlW jW s~VkW qy ku~licAW-g~jryly, PrUt qy au~f jWdy
hn, ikauN?.....A~q dI grmI smyN smwgm sQwnW AMdr, sMgqW dy
siqkwr vjoN qW gl Xog vI hY[ pMjvyN pwqSwh dy ShIdI purb smyN
sVkW qy im~TIAW CbIlW dI doV ivc sMgqW dy kroVW lgw dyny AwiKr
iks KuSI ivc?..... kIrqn drbwrW, SqwbdIAW dy nwm qy AnHW-DuMd
sMgq dI mwieAw Aqy SrDw-SkqI dw iesqymwl pr sMgqW iv~cwly
iek vI gurm~q rihxI nhIN pu~jdI ikauN?....mYNbrW nUM KrIdx-qoVx
leI jW kortW-kichrIAW ivc iek dUjy dI tMg-iK~cI p~gW auqwrx
vwsqy kroVW l~g jwxy; kI ieh pMQ dI syvw hY jW pMQ dI qbwhI?
iesyyy hI byAMq pYsy Aqy pMQk qwkq nwl- kI lokweI nMU gurU
pwqSwh dI au~cI su~cI qwlIm nwl joVx vwsqy-sp~St v~kqw, gurm~q
jIvn vwly Xog, sulJy pRcwrk iqAwr nhIN kIqy jw skdy?.....
is~K pnIrI nUUM gurm~q dI pVHweI sihq mu&q I.A.S, I.F.S dI
tRyinMg, pMQ dyy b~cy-b~cIAW dI pVHweI, ifploimAW, korsW Awid
dy pRbMD leI pMQk Adwry jW pRwjYkt cwlU nhIN kIqy jw skdyy?yy...bRwhmxI
Aqy Anm~qI imlwvtW nwl is~K ieiqhws l~idAw ipAw hY, SqwbdIAW
dy nwm hyT jybW Brx dy p~j, ausy nUM hI pMQ aupr hor QoipAw
jWdw hY[ swfw ieh kwrw pMQ nUM idn-rwq AMnmqIAW dI JolI ivc
is~t irhw hY[ aus vwsqy inrol gurbwxI soJI-is~KI jIvn vwly
irsrc skwlr iqAwr ikauN nhIN kIqy jw skdy?…gurm~q irsrc sYNtr
sQwpq ikauN nhIN kIqy jw skdy?... hor AnykW skImW!!!! 3. ij~qnI
SrDw-SkqI AkwlpurK ny is~K kOmnMU bKSI hY, hor iksy pws nhIN
ieh SrDw-SkqI pMQ kol, pMQ dy kilAwx vwsqy krqy dI Amwnq hY[
kI AsIN ies nMU kyvl goylkW dy iF~f v~fy krky pMQ nMU DVy
bMDIAW iv~c vMfx dw kwrx qW nhIN bx rhy?.... kI pRBu dI ies
bhumulI Amwnq iv~c iKAwnq krn dyy ijMmyvwr qW nhIN?...kI iesy
dI kuvrqoN swfy AMdr cohdr dI Bu~K 'qy twaUt puxw vDwaux dw
kwrx qW nhIN?...kI BweI mnI isMG vrgy ShIdW nUM vI Bu~l cu~ky
hW ijnHW ny bMd bMd qW ktvw ley pr pMQ dI Amwnq, sMgq dI mwieAw
ivcoN tYks nhIN id~qw? 4. kI siqgurU dI dwq, pMQ pws ieh swrI
SrDw-SkqI kyvl gurduAwirAW iv~c kVwhpRSwid, rumwly cVHwaux
(iesdI sImW hY), sMgmrmr dIAW iblfMgw, sony ky klsW-pwlkIAW,
vwDU dy srovrW, AKMfpwTW dIAW lVIAW vwsqy hI hY? 5. kI iesy
SrDw-SkqI dy Xog iesqymwl nwl pnIrI nUM piq~qpuxy vloN vwps
moV ky, sMswr p~Dr dI sB qoN AglI k~qwr iv~c KVI nhIN jw skdw?
kI ieh zrUrI hY ik swry pRwjYkt gurduAwirAW qoNN hI ArMB kIqy
jwx?.. kI ies byAMq SrDw SkqI 'qy dsvMD nMU Xojnwb~D qrIky,
gurduAwirAW qoN bwhr ho ky nhIN vriqAw jw skdw? 6. ies ivc
do rwvW nhIN ik r~jy pu~jy ielwikAW ivc ij~Qy gurU kIAW sMgqw
pws v~DIAw kwrW-koTIAW hn-gurU AsQwn vI vDIAw, glIcy ivSy
Aqy AwDuink swDnw nwl sus~jq hox[ A~j ienHHHW gurduAwrw iblfMgW
ivcoN sMgq m~ukdI jw rhI hY, ies bwry kox socygw?.... kI ienHHW
iblfMgW dI syvw-sMBwl-gurm~q pRswr vwsqy au~cy-su~cy gurm~q
jIvn nwl nwl sMswrk Aqy Anm~qw dI st~fI pRwpq Xog pRcwrkW,
syvwdwrW Aqy gRMQI swihbwn dI loV nhIN? A~j iblfgW v~DIAw,
gRMQI-syvwdwr s~sqy[ rwgI sohxw gwaux vwlw pr bwxI jIvn-soJI
qoM KwlI[ pRcwrk-kQwvwck-FwfI glW-g~pW-cu~tkly suxw ky v~kq
k~tI krn vwly[ pRcwrk, mYnyjmYNt-pRbMDkW, fyrHydwrW dy Aqy
pRbMDk, fyrHydwr- rwjsI AwgUAW dy iek qoN v~D dUjw v~fw cwplUs[
pMQ dI icMqw iks nUM? kI AjOky pRcwr is~stm ivcoN DIrml dw
vwsw hI au~GV ky hI qW pRgt nhIN ho irhw? 7. gurduAwirAW vwsqy
sMgmrmr do sO vrHy bwd vI iml jwvygw[ ijhVw is~K b~cw-b~cI
A~j is~KI pRvwr nMU C~fky D~Vw D~V piq~q ho irhw hY, ies dI
gwrMtI kOx lY skdw hY ik iPr kdy pMQ ivc vwps Aw jwxgy? 8.
sMgmrmr dIAW ienHW gurduAwrw iblfMgW dI AwV ivc ik~Qy jw rhI
hY swfI ivrwsq[ ik~Qy geI swfI 'cmkOr dI k~cI gVHI' 'srhMd
dw TMfw burj' Aqy hor byAMq AmulI Drohr[ swfy mwnUmYNts Kqm
kIqy jw rhy hn. kI pMQ nUM ieh dobwrw iml skxgy? kI ieh sB
swfy ieiqhws dw mlIAw myt krnw qW nhIN? 9. iesweI, muslmwn,
ihMdU-ienHHW swirAW kol vI skUlW, kwljW, hspqwlW dyy bVy-bVy
suMdr pRbMD hn 'qy aunHW DrmW dI sMpqI hn[ kI ieh zrUrI hY
ik is~KW dy ij~qny vI skUl, kwlj jW hspqwl hox, auh muV-qu~V
ky gurduAwrw kmytIAW dI mu~TI ivc hI hox? kI ieh Aqy hor pRwjYkt
dUijAW dI qrHHW, sMgqW dI mwieAw- dsvMD Aqy SrDw-SkqI nwl
gurduAwirAW qoN bwhr ho ky nhIN clwey jw skdy? 10. gurduAwrw
styj kyvl SrDw dw ivSw nhIN[ is~KI sMBwl-pRcwr-pRswr dw ivSw
vI hY[ Drm dyxw-Drm lYxw, do v~K-v~K glW hn[ ieQoN khI geI
hriek gl, gurU dI gl dw drjw rKdI hY[….kyvl SrDw dw ivSw bxwky
ies styj nMU Aj hriek k~cy-ip~ly, AYry-KYry, AnpVH, jIvn ivhUxyy,
cOhdr dy Bu~Ky mnu~KW dw bihSq qW nhIN bxw id~qw?.....Aj Gr
Gr iv~c, hr iek is~K kol v~K v~K qrHW dI is~KI, pnIrI ivcwly
SMikAW-suAwlW dI Brmwr, piq`qpuxy ivc byAMq vwDw, hr koeI
is~KI dw Tykydwr-swfI A~j vwlI iesy is~K styj pRqI lwprvwhI
dw ikRSmw qW nhIN?......kI crcW, msijdW dIAW styjW nMU koeI
iesqrHHHHW Ku~ly-k~cy-bylgwm qrIky vrqx dw hIAw kr skdw hY?....
jy nhIN qW kI swfIAW styjW s~cmu~c hI ie~qnIAW byzrUrq hn
ik ieQoN jo kuJ Aqy ijhVw mrzI boly 'qy kuvrqy kry?.....kI
is~K Drm dy v~fy qoN v~fy ivdvwn nUM vI iejwzq hY ik auh swfy
qON hI v~K hoey, gurUfMmW dw iSkwr rwDwsuAwmIAW. inrMkwrIAW,
s~cy sOdy vwilAW jW pwKMfI AwsUqoSW, BinAwirAW Awid iksy dI
vI styj qy jwky is~K Drm dI sp~St gl kr sky? 11. gurU swihbwn
dy smyN qoN kdy vI jnW-KnW is~KI dw pRcwrk nhIN sI[ jIvn-soJI-Xogqw
nMU prK ky pRcwrk Qwpy jWdy sn[ bweI mMjIAW, bvMjw pIVHy Qwpyy
gey sn[ msMd, g~dIydwr vI Qwpy jWdy sn[ msMdw ivc Kot AweI
qW dsmyS jI ny aunHHHW dy BrvyN ju~sy, pRBwvSwlI cyhry, gwqry
ikRpwnW-lMmy dwVHy nhIN sn dyKy[ Kot vwly msMdw nUM krVIAW
szwvW id~qIAW blik msMd pRQw hI K~qm kr id~qI[ AjyhI szw sMgqW
ivcoN kdy iksy nMU nhIN sI imlI, ikauN? pRcwrk dI Kot lKW
dy jIvn ivc Kot Brx dw kwrx bMxdI hY[ ijs is~K Drm dy pRcwr
aupr ie~qnw s^q pihrw sI-kI Aj dy pRcwrkW vwsqy iksy AMkuS,
iqAwrI, soJI Aqy jIvn dI loV nhIN? 12. is~K Drm ivc gurUdr
nwl ipAwr krn Aqy pMQ qoN Awpw in~Cwvr krn vwly, dUjyyyy DrmW
dy mukwbly keI guxW v~D hn[ iPr vI kI kwrx hY ik DVybMDI,
cOhdr dI Bu~K, twaUUtW dI Brmwr ies smyN sB qoN v~D is~KW
iv~coN hI hY? ies swry dw muuuuuu~K kwrx SrDw-SkqI dw gurduAwirAW
ivc kyNdRq ho jwnw hI qW nhIN? 13. sMswr p~Dr qy iksy Coty
qoN Coty Drm ny vI Apxy Drm dI sMBwl vwsqy coxW vwly G~tIAw
rsqy nUM nhIN ApxwieAw[ kI ienHHW coxw rsqy AsIN cMgy 'qy
sp~St gurm~q soJI-jIvn vwly s~jxW nUM Agy Byj skdy hW?....jykr
kuJ cMgy puu~j vI jwx qW kI bhuqy mwiVAW iv~cwly auh kMm krn
dy smRQ ho skdy hn?... jy nhIN qW kI ies duKWq bwry swnMU
socx Aqy gur-ieiqhws ivcoN Xog h~l FUMfx dI loV nhIN? is~K
pRcwrk Qwpy jWdy sn[ cOxW nwl cuxy hoey gurm~q hIxy pRbMDkW
dI mu~TI cwpI krn vwly nhIN sn huMdy[ kI cOx is~stm swnUM
swfI smwpqI vwsqy s~dw qW nhIN?...kI ies h~d qIk pu~jx qoN
bwd vI swnUM pMQ dy Biv~K bwry koeI Gbrwht nhI? 13. gurduAwrw
pRbMD Aqy Drm-pRcwr dovyN A~f-A'f ivSy hox dy bwvjUd iek dUjy
dy pUrk vI hn[ iek qoN ibnw dUjw ADUrw hY[ gurduAwirAw dw
'mnorQ'-is~K Drm dw pRcwr-pRswr hY[ pRbMD kyvl 'swDn' hY[
iesdy ault Aj swfw Drm pRcwr pUrI qrHW pRbMD dI mu~'TI ivc
hY? kI ieh s~c nhIN ik Aj pRbMDk hI sB kuJ hY Aqy mnorQ mu~k
hI cu~kw hY?...crcW-msijdW vwsqy vI pRbMDk mOjUd hn[ iblfMgW
vI v~DIAw bnWdy hn[ pRbMD vI sohxw krdy hn[ pr Drm dy pRcwr
nwl aunHHHW dw kuJ vI lYxw dyxw nhIN[…jykr AsW Apxy ioeiqhws
qoN kuJ nhIN lYxw qW nw shI, kI fu~bdy pMQ nUM bcwaux vwsqy
AsIN aunHW AdwirAW qoN vI s~bk nhIN lY skdy? 14. ieh TIk hY
ik cOxW vwly mOjUdw gurduAwrw pRbMD dI ikRpw s~dkw swfy kol
Aj ies p~Dr dy pRcwrk hI K~qm ho cu~ky hn ijhVyyyy pMQ nUM
gurbwxI jIvn nwl joVx dI smRQw rKdy hox[ pr ies pwsy gurU
Awsry kuJ auprwlw qW ArMiBAW hI jw skdw hY[ kI iesdI vI loV
nhIN? jy hY qW iksqrHW Aqy kdoN kuJ krnw hY? pMMMQ AMdr gurU
bKSI Aqu~t SrDw 'qy joS pMQ dI Amwnq hn[ loV hY suvrqo dI[Aj
is~K sMgqW ik~Dr nMU? ikvyN bcygI is~K pnIrI? ikvyN T~l pvygI
piq~qpuxy nUM? is~K dw jIvn gurU vwsqy s~cI SrDw Aqy bwxI
soJI aupr AwDwrq hY[ AMnHIN SrDw Aqy krmkWf swfI qbwhI hn[
A~j ieh AMnHI SrDw Aqy krmkWf jnm lY rhy hn, swfy AjOky pRcwr
is~stm iv~coN[ swfy gurduAwirAW Aqy fyirHAW dy pRbMD 'qy ausdIAW
kmzorIAW iv~coN[ soJI ivhIn ieh A~nHI SrDw Aqy &okt krmkWf
swfy AMdroN gurbwxI jIvn Aqy soJI bwry swfy idvwlIeypx dw
sbUq nhIN qW hor kI hn? AMnIN SrDw kI hY?- lKW lok hruduAwr
pujy hoey sn[ pUry Drm ivSvws iv~c gVu~c, bVI SrDw nwl ip~qrW
nMU jl cVHw rhy sn[ m~kw-mdInw, jgnMnwQ purI, bnwrs, pRXwg,
kurKyqR iv~c lKW pujy sn-auh ivcwry Apxw ikrwieAw-BwVw Krc
ky hI auQy pujy sn[ kI aunHW pws smW qy pYsw vwDU sI? XkIxn
nhIN[ auh swry Dwrmk ivSvws Aqy byAMq SrDw ADIn hI auQy pujy
hoey sn[ aunHHW iv~coN AnykW qW krzy vI cu~k ky, kwr-ruzgwr
bMd krky vI pujy hoxgy[ aunHW dI nIXq qy vI S~k nhIN kIqw
jw skdw, SrDw vI aunHW ivc hdON v~D sI[ iPr vI gurU pwqSwh
aucycy qOr qy auQy pujy Aqy aunHW nMU sucqy kIqw[ aunHW dI
ies krnI nMU pwKMf krm Aqy AigAwnqw disAw[ Drm dy pKoN aunHW
nUM pUrI qrHW lu~ty-pu~ty disAw ikauN? ikauNik aunHW AMdroN
ivcwr-SkqI nMU pUrI qrHW Kqm kIqw jw cu~kw dw sI[ Drm dy pVHdy
hyT aunHW nMU krmkWfW Aqy AMnHIN SrDw iv~c aulJwieAw jw cu~kw
dw sI[ DrmI ho ky vI ieh lok, s~cy Drm qoN kohW dUr D~ky jw
cu~ky dy sn[ ieh sn AnHIN srDw dy ikRSmy[ aunHW nMU su~itAw
jw c~ukw sI AigAwnqw dy aus AMnHy KUh iv~c, ijQoN k~Fn vwsqy
gurU pwqSwh vrgw koeI mhwblI, mrd sUrmw Aqy juJwrU joDw hI
jur~q kr skdw sI[ ikauNik aus SrDw iv~c qW aunHW dy koml jzbwq
vI Eq pRoq sn[ auh ApxI aus krnI ivruD. ie~k Sbd vI suxn nMU
iqAwr nhIN sn[ iehI auhI "AklI swihbu syvIAY…" vwlI Gwt sI
ijsdw ik auh iSkwr sn[ s~cy mnuKI Drm vwlI g~l aunHW nMU pUrI
qrHW BulvweI jw cu~kI sI[ iehI qW Akl-ivcwr vwlI cIz hY, ijhVI
pujwrI SyRxI nMU kdy rws nhIN AwaUNdI[ Pokt krm kWfW ivc aulJwey
ibnW, aunHHW rwhIN lu~t Ksu~t sMBv hI nhIN[ Purmwn hY "pfIAw
kvn kumiq qum lwgy ] bUfhugy prvwr skl isau rwmu n jphu ABwgy"
(pMnw 1102)
s~cI
SrDw Aqy AMnHI SrDw?- s~cI SrDw is~KI jIvn dw zrUrI
AMg hY Aqy AMnHI SrDw is~K Drm dI sMpUrx qbwhI[ ivcwrhIx hoky
kyvl lokwcwrI jW Apxy mn ip~Cy turn vwlw jW dUijAW dI dyKw
dyKI, Swqr lokW rwhIN rIqI irvwjW dy nwm qy pwey Brm-BulyiKAW,
sgxW-ApsgxW dw iSkwr mnu~K-inrw purw AigAwnqw v~s kyvl vihm
'qy sihm dy jwl ivc hI &isAw rih jWdw hY[ ieh swrI krnI kyvl
AnHIN SrDw dy Awsry hI cldI hY[ ieQy idmwZ-ivcwr jW dlIl dI
vrqON au~kw nhIN huMdI[ dUjy pwsy gurU pwqSwh rwhIN bKSy s~c
dy mwrg qy hriek krnI bwxI dI syD-isiKAw-ivcwr dy Awsry huMdI
hY[ iesy dy nwm hY is~KI jIvn dI kmweI krnw[ &urmwn hY "isKI
isiKAw gur vIcwir ] ndrI krim lGwey pwir" (pM:465) 'SrDw'
zrUrI hY pr iehI hY auh s~cI 'SrDw' ijs aupr is~K Drm dI buinAwd
KVI hY[ &Yslw hY "Bwau Bgiq kir nIcu sdwey ] qau nwnk moKMqru
pwey" (pM:470) is~KI dI 's~cI SrDw' vwlI ieh buinAwd Aj pUrI
qrHW ih~lI peI hY[ iesdy ault A~j dI is~KI aupr 'AMnI SrDw'
dy b~dlW dw hnyrw CwieAw ipAw hY[ Drm Aqy SrDw dw AwpsI imlwp
ik~Qy huMdw hY?-AwmqOr qy mnu~K du~KW-qklIPW dw gR~isAw Drm
vl v~Ddw hY[ &urmwn hY "mwnu mWgau qwnu mWgau Dnu lKmI suq
dyh" (pM:1307) iksy nMU pu~qr cwhIdw hY, iksy nMU vpwr 'c
vwDw[ iksy nMU muk~dmy 'coN ij~q[ iksy ny p~qnI nMU v~s krnw
hY Aqy ik~sy ny pqI nMU[ iksy nMU qr~kI dI dOV hY, iksy nMU
kuJ hor[ AwmqOr qy Apxy du~KW dw mwirAw mnu~K Drm dI tyk lY
lYNdw hY[ AjyhI hwlq dw iSkwr mnu~K, gurU pwqSwh dy dr qy
vI mMgqw bx ky AwauNdw hY[ mOjUdw hwlwq iv~c gurduAwirAW dw
vwqwvrx vI pUrI qrHHW krmkWfW nwl dUSq kIqw jw cu~kw dw hY[
jdoN gurUdr vl v~Ddw hY qW pRclq kIqy jw cu~ky krmkWfW ivcoN
iksy iek dI tyk vI lY lYNdw hY[ koeI suKnw su~K lYNdw hY[
koeI cwlIhy, koeI pwT, koeIY ieSnwn koeI jl jW kuJ hor[ ieh
dr qW hY hI gurU nwnk pwqSwh dw dr, sB qoN v~fw dr[ pRwpqI
ho jWdI hY-kyvl ies dr dw suAwlI bxn kwrx[ mMg qW pUrI ho
jWdI hY pr AwDwr bx jWdw hY iek jW dUjw krmkWf[ jy s~cmu~c
gurduAwrw swihb AMdroN gurbwxI jIvn rwh, dI vrKw ho rhI hMudI[
qW mnu~K "duKu dwrU suKu rogu BieAw jw suKu qwim n hoeI" (pM:469)
Anuswr gurUdr qy pu~jw qW sI-ApxI mMg jW iksy du~K qklIP dy
invwrx vwsqy[ pr ieh gurU dw dr sI, sicAwrw bxn vl Agy v~Ddw[
ausdy k~dm sdIvI AnMd "jw suKu qwim n hoeI" vl v~Ddyy[ ausnMU
sMswrk du~Kw su~KW dI AslIAq "suKu duKu duie dir kpVy pihrih
jwie mnuK" (pM:149) Aqy "duK suK doaU sm kir jwnY burw Blw
sMswr" (pM:1256)'' vwlI idRVqw AwauNdI[ ausdw jIvn mnu~KI
guxW Aqy au~cy sMskwrW vwly pwsy jwgRq huMdw[ auh idnoidn
sMswrk mMgW 'coN auBrdw Aqy "mwgnw mwgnu nIkw, hir jsu gur
qy mwgnw" (pMnw1018)'' v~l jIvn dI sMBwl krdw[ pVH qW bVI
SrDw nwl irhw hY "ibrQI kdy n hoveI jn kI Ardwis" (pM: 819)
pr scweI ieh hY ik aus AMdr 'jn' bxn dI gl hI nhIN bx rhI[
jn dw ArQ hY 'hukmI bMdw'[ iesdy ault ieQy qW krmkWf 'qy Pokt
ivSvws aus AMdr in~q nvW rUp Dwr-Dwr ky idRV hMudy jw rhy
hn[ gurU vwsqy s~cI SrDw qW aus AMdr gurbwxI AiBAws-ivcwr
qoN ibnW sMBv hI nhIN sI[ nqIjw gurduAwry Aqy gurU vwsqy AnHI
SrDw qW aus AMdr v~DdI jWdI hY pr is~KI jIvn Aqy bwxI vwlI
s~cI SrDw nhIN bx AwauNdI[ swrI aumr PisAw rih jWdw hY vihmW-BrmW,
mMglW-sincrW, jwq-bRwdrIAW, su~cW-iB~tW, r~KVIAW-itikAW-kMjkW-gu~igAW,
tUixAW-k~brW-mVHIAW-mUrqIAW-jgrwiqAW ivc Aqy pqw nhIN ik~Qy
i~k~Qy[ hukmI bMdw Bwv 'jnu' kdy bx hI nhIN skdw[ inrwSw Aqy
B~tkxw hI ausdw jIvn bxI rihMdI hY[
AnHIN
SrDw dI swfy pRvwrW nUM dyx- kihx nMU qW AKvw irhw
hY 'is`K', AMdr SrDw vI bhuq hY; pr pRvwr iv`c hr kMm gurU
dI is~iKAw dy ault hY[ 'DI' dI nhIN, KwihS 'pu`qr' dI hY[
BrUn h`iqAw, nUhW nwl iv`qkry, niSAW dI Brmwr, SgnW-rIqW dy
iSKr, lohVIAW-idvwlIAW-kMjkW qoN Pu~rsq nhIN[ sMgRWdW-m`isAwvW
dI j`kV[ krvwcOQ qy pUrnmwSI dy vrq[ SrwDW-nrwiqAW dy vihm[
k~brW qy dIvy[ dyvI drSn dI dOV, mMgl-snIcr, svyr-Swm dy Brm-BulyKy,
Gr ivc KuSI-ZmI hY qW is~KI kyvl pwT krx jW rKvwaux qIk hI
rih cu~kI hY[ iesqoN Agy is~KI dI ie~k vI gl nhIN[ swry pRvwr
ivc bRwhmx m~q, hUVm~q-mnm~q dw bol bwlw hY[ gurU dI m~q vwlI
gl ik~Dry nzr nhIN Aw rhI-i&r vI AKvwauNdy hn p~ky is~K[ ieQoN
qIk ik iv~Bcwr dy A`ifAW, Srwb dI KrId leI lweInW iv`c KVy
hn qW auh vI is`KI srUp iv`c[ gurUdr vwsqy SrDw dyKo qW AMqHw
dI hY, pr is~KI jIvn vwlI g`l hI mu`kI peI hY[ gurbwxI ivcwr
Aqy jIvn rwhIN srdwrI krnI sI swrI dunIAW dI; pr iesy dw nqIjw
hY ik r~ldy jw rhy hn dunIAW dI BIV iv`c[ izMdgI dI r~g-r~g
fu~bI peI hY ivcwrhIx AnHIN SrDw qoN pYdw hOey krmkWfW dy
ic~kV ivc[ ieh ikRSmy hn bwxI soJI qoN KwlI AMnHI SrDw dy[
fu~by hW ausy ivcwrhIx AMnHI SrDw dy ic~kV ivc hn, ijQy fu~by
pey sn, hrduAwr Aqy kurKyqR Awid jwx vwly[
AnHIN
SrDw dy drSn gurduAwirAW ivcoN- A~j AMnHI SrDw vwlw
rwKS gurduAwirAW AMdr kwPI gihrIAW jVHw jmw cu~kw hY[ kOm
pwsoN ivcwr SkqI pUrI qrHW KohI jw cu~kI hY[ is~K dI SrDw
dw kyNdR gurbwxI soJI nhIN, blik gurduAwirAW dIAW sMgmrmr
dIAW iblifMgW, sony dy kls, byloVy srovr, sony-cWdI dIAW pwlkIAW,
zrUrq qoN keI guxw v~D pRSwid qy rumwly, AKMf pwTW dIAW lVIAW,
cOvI GMty dysI iGau dIAW joqW, k~cI l~sI-du~D nwl &rSW-Q~iVAW
dy ieSnwn hn[ Aj swnMU BweI f~ly vwlI swKI vI cyqy nhIN "filAw!
sMswrk vsqW dy bdly sMswrk vsqW-qwkqW qW byAMq iml skdIAW
hn, pr gurU qW 'mn' dy ky hI imlygw"[ ies smyN swfy nwl vI
iehI vwpr irhw hY[ DMn Aqy &okI SrDw qW bhuq hY pr is~KI jIvn
nhIN[ ies AMnHI SrDw kwrx swfy gurpurbW Aqy smwgmW ivc vI
itkwA nhIN gurpurb-gurpurb nhIN, myly bx cu~ky hn[ ngr kIrqn,
dUijAW dI qrHW jlUs bx hn[ pRBwq PyrIAW nUM 'k`cIAW DwrnwvW
dy kyNdR Aqy cwA PyrIAW' kihxw vyDyry Xog ho cu~kw hY[ sMswr
p~Dr dIAW swfIAW srb au~qm sMsQwvW 'gurU ky lMgr Aqy kVwh
pRSwid'-qihs nihs ho ky 'BWq-suBWqy' lMgrW dw rUp lY cu~kIAW
hn[ ieh swrw ikRSmW hY AMnHI SrDw dw[ AwiKr, iks FMg nwl AsIN
dunIAW nMU dsWgy ik gurU nwnk pwqSwh dI au~cI su`cI Aqy inAwrI-inrwlI
is`KI kI hY? kroVW-ArbW Aqy byAMq pMQk qwkq, ienHW gurpurbW
smyN KIrW-PrUtW dy lMgrW qy Krc ky, SwmIN iksy nMU socx dI
Pur~sq hI nhIN ik piq`qpuxy nMU ikvyN T`l pweI jwvy? iksy
Srwb C`fIY jW nhIN? KMfy kI pwhul vwlI lihr ikq`nI pRbl hoeI
hY? kysW, dwVHI dI byAdbI……?
is~KI
nUM PYlwxw hY qW pihlW Awp is~K bxnw pvygw- Xwd rKo!
is~KI dw PYlwA qW hI ho skygw jy is~KI dI KuSbo swfy jIvn
iv~coN Aw rhI hovygI[ Aj swfI hwlq 'Skl momnw krqUq kwi&rW'
vwlI bxI peI hY[ jykr AsIN s~cmu~c idAwnqdwrI nwl is~KI dw
PYlwA cwhuMdy hW qW pihlW swnUM Awp is~K bxnw pvygw[ bwxI
vl qW hI koeI iK~icAw Awvygw jy bwxI vwlw jIvn swfy Apxy AMdr
hovygw[ nhIN qW lokweI iesnMU is~KW dI cIz smJ ky hI dUr rvHygI
ijvyN ik Aj ho irhw hY[ swfI pnHIrI vYsy hI swfy qoN k~tI
jw cu~kI hY[ ikauNik bwxI dI ijs cuMbkI qwkq ny aunHW dI sMBwl
krnI sI, auh qW swfy Awpxy kol nhIN[ swfw jIvn qW BirAw ipAw
hY AnHIN SrDw, idKwvy 'qy krmkWfW dI sVHWd nwl, auh vI is~KI
dy nwm qy[
vwh
rI swfI SrDw! vwh!- jl dw iCVkwE?- gurU pwqSwh dI svwrI
ie~k sQwn qoN dUjy sQwn qy lY jwxI hY[ pYdl jw rhy hW, siqkwr
dw pihlU hY Agy rsqw swP hovy[ Sbd kIrqn jW vwihgurU jwp ho
irhw hovy qwik dUUijAW dw iDAwn vI iespwsy ho sky[ ijQoN qIk
pwxI dy iC~Vkw dw qwluk hY-sVkW k~cIAW sn[ im~tI nMU ibTwaux
vwsqy pwxI dw iCV~kw kr ilAw jWdw sI qwik gurU swihb jW sMgqW
aupr k~cI im~tI au~f ky nw pvy[ A~j sVkW p~kIAW hn, iPr vI
Agy Agy pwxI iC~VkI jw rhy hW[ pYr ic~kV nwl Br jwx, gur-AsQwn
qy pu~jky BwvyN auQy iv~SIAW c~drW-kwlInW pYrW dy ic~kV nwl
gMdy ho jwx; pr AsW qW ieh nIXm pUrw krnw zrUr hY[ hwlWik
is~K rihq mirXwdw iv~c vI AjyhI koeI ihdwieq nhIN[
pwxI
dI t~rwlI Aqy JwVU syvw-KwlI iC~Vkw qIk vI Cfo! ngr
kIrqn hY, suAwrI, tRwlI-tRYktr qy suSoBq hY[ iPr vI Agy pwxI
dy tYNkr RiC~Vkw vwsqy lgw id~qy hn[ h~QW iv~c JwVU PVy sVkW
soqI jw rhy hW[ bdobdI im~tI G~tw aufw ky nwl jw rhIAW 'qy
drSn krn AweIAW sMgqW qy pwieAw jw irhw hY; socy kOx? ieh
prpwtI kuJ ieiqhwsk gurduAwirAW qoN turI 'qy lokl ngr kIrqn
vI ies dI j~kV iv~c Aw gey hn[ Agy qW r~b hI rwKw hY[
jl qoN dUjy jl dI mhwnqw, rwq
PyrIAW,kIrqn drbwr- iksy mn iv`c ivcwr auiTAw, id~lI
sIs gMj dI ieiqhwsk KUhI dwN jl ilAw ky bMglw swihb dy PrS
Doqy jwx[ bs, sYNkVy sMgqW ies kMm iv`c ru`J geIAW[ sIs gMj
id~lI qoN bMglw swihb-isrW qy pwxI dIAW gwgrW, auh vI bhuqyy
nMgy pYrIN[…hun qW kuJ pRBwq PyrIAW hI nhIN blik rwq PyrIAW
vI ArMB ho cu~kIAW hn jo rwqI 12-1 vjy iek ieiqhwsk sQwn qoN
ArMB hoky svyry 7-8 vjy dUjy ieiqhwsk gurduAwry pu~jdIAW hn[
d~s d~s iklomItr dy Pwsly qy pu~jxw, ieh vI iek nvW mhwq~m
bx cu~kw hY[ pwqSwh PurmWdy hn "mnhiT iknY n pwieE sB Qky
krm kmwie ] mnhiT ByK kir Brmdy duKu pwieAw dUjY Bwie" (pM:593)[
AwiKr, ApxIAW ienHW krnIAW iv`coN, AsIN iks gurU dI is~KI
dw pRcwr kr rhy hW?....... kOm dy lKW-kroVW lgw ky, kIrqn
drbwr ho rhy hn[ pr gurU vwsqy kyvl idKwvy dI SrDw pRDwn hY[
roSnIAW, sjwvtW qW hn pr bwxI dI roSnI vwlI loV hI mu~kI peI
hY? nw pqw hY bwxI k`cI pVHI jw rhI hY jW p`kI? pRmwx vrqy
jw rhy hn, Fu`kdy vI hn jW nhIN? swKI hY jW mnGVMq khwxI?
pVHx vwlw pwhulDwrI-bwxI jIvn vwlw hY vI jW nhIN? keI vwrI
qW kIrqnIey vI gYris~K[ PokI vwh vwh dI loV sI, auh pRbMDkW
nUM iml hI jWdI hY[ kOm dy lKW-kroVW fu~by qW kI hoieAw; AwiKr
ho qW sBkuJ SrDw nwl hI irhw hY[
duSmnW
qy kI ey ig~lw- iksy kvI ny pMQ dI AjOkI hwlq vwsqy
haukw iesqrHW BirAw hY- "duSmnW qy kI ey ig~lw pwqSwh dY pwqSwh]
vyc id~qIAW qyry srdwrW ny Ku~d srdwrIAW"[ smW sI jdoN AnHIN
SrDW clI sI, pwlkI dy pwvy Gu`tx qoN, rumwlw cu`k ky drSn
krn qoN, mMjy hyT pwxI dw brqn jW boql rKx qoN, suKxw suK`x
qoN[ BwvyN ik ienHW ivcoN iek vI krnI gurm~q dI nhIN[ suKxW
qW gurU-AkwlpurK nwl hY hI Srq hY, ijhVI gurUdr qy au~kw pRvwn
nhIN[ ieh qW hY hI Sukrwny 'qy rzw dw Drm[ jykr ieQy hI sMBl
jWdy qW vI nukswn G`t hMudw[ gl Agy turI, grm-TMfy suKwsn
sQwnW 'qy rumwilAW qy jw pu~jI[ ies v~kq mwno krmkWf 'qy AMnHIN
SrDw hI swfw Drm bx cu~kw hY[ gurU dI s`cI SrDw qW bwxI soJI
qoN idRV hoxI sI, KMB lw ky au~f cu~kI hY[ nqIjw-n koeI is`KI
vl iK~icAw Aw irhw hY, nw pnIrI iv`c is`KI dI cwh hY[ piq`qpuxw
qyzI qy hY, jzbwqI-jMnUnI is~KI, Pokw joS v`Ddw jw irhw hY[
AnHI SrDw-Pokt krmW dy rUp igMxdy jweIey qW AMq nhIN[ pr Purmwn
qW ieh hY "krm Drm pwKMf jo dIsih iqn jmu jwgwqI lUtY" (pM:747)
AjokI
is~KI SrDw qyry rMg inAwry- ip~Cly idnIN hirAwxy iv~c
iek b~cy bwry mShUr kr id~qw igAw 'ieh b~cw gurU nwnk swihb
dw Avqwr hY'[ swrw pMQ aumf ipAw[ tr~kW, trwlIAW, pYdl, sweIkl,
skUtr, drSn krn vwilAW dw AMMq nhIN sI[ SrwrqIAW ny lKW btory
Aqy rwqo rwq cldy bxy[ sMgqW dI ijhVI byAMq SrDw-SkqI Aqy
DMn-qwkq brbwd hoeI ausdw koeI ihswb nhIN[ 'gurU nwnk pwqSwh
dI mhwn h~sqI kI Aqy aunHW dw Avqwr kI? kOx smJwey!!!!
kuJ
swl pihlW iSmly ivc-iksy AYlwn kr id~qw 'colyH swihbjwidAW
dy hn[ m~Qw tykx vwsqy puj~x vwilAW dI sImW nhIN sI[ ieh sImW
jykr drSn krn qIk rihMdI qW vI kuJ gl sI[ ieQy qW cVHql dy
AMbwr lg gey[ jdoN ik m~Qw tykxw hY kyvl 'swihb sRI gurU gRMQ
swihb jI' nMU[ ieh vI ikRSmw sI swfI AMnHI SrDw dw Aqy bwxI
pKoN AigAwnqw dw[
pRbMDk
isAwxy swbq hoey- "kuJ smW pihlW Pqih ngr, id~lI ivKy
iksy mwqw ny Apxw invws, gurduAwrw swihb ivc bdl id~qw[ 'mweIAW
dw gurduAwrw' iPr iksy Suq`rI C`fI 'mYnUM supny ivc swihbjwidAW
dy drSn hoey hn, ieQy p~Dwry sn-mMglvwr ijhVw ieQy bMUdI-brPI
dw pRSwd JVHweygw, ausdIAW mnokwmnwvW pUrIAW hoxgIAW[ kuJ
idnW ivc hI aus sQwn nwl ik`qnI SrDw-SkqI juV geI, 'suxn qy
vyKx nwl hI Prk dw pqw lg skdw hY[ jdik swihbzwdy kdy ie`Dr
pDwry hI nhIN[ iPr mMglvwr brPI-bMUdI dw pRSwd qW hnumwn dI
pUjw nwl sMbMDq hY jW ik gurduAwry nwl? kOx socy[ KYyr ies
pwT dI kyvl qIjI Cwp qIk pRbMD ivc kuJ Ajyhy drdI 'qy isAwxy
s~jxW ny pRvyS kIqw[ sMgqW dI iesy AMnHI SrDw nwl Aw rhI mwieAw
qoN v~DIAw hspqwl auswr ilAw[ iesqrHW ies mwieAw nUM muV sMgqW
dy v~fy ih~qW ivc vrqxw, pRbMDk vIrW dw DMnqw Xog kdm hY[
'cMdRRmW
ivcoN gurU nwnk pwqSwh dy drSn'- ip~Cly idnI ieh vI
iksy idmwg dI aupj sI[ jMgl dI A`g dI qrHW PYl geI[ sMswr
Br ivc sMgqW rwqW b`DI cMdRmW nMU dyK rhIAW sn "auh gurU nwnk
pwqSwh!- auh gurU nwnk swihb!-auh.."-[ iksnUM d~sIey Aj vwlI
swfI is~KI SrDw dI ieh AslI qsvIr!!!!
inSwn
swihbW dy coly- inSwn swihbW dy coly suMdr nvyN Aqy
cMmkdy hox, cMgw au~dm hY[ kuJ smyN bwd nIXm nwl hr iek gurduAwry
ivc Ajyhw nIXm honw cwhIdw hY[ pr gurduAwrw bMglw swihb id~lI
ivc drSn kro, rozwnw inSwn swihb vwsqy ie~k nvW colw pu~j
jWdw hY[ keI swlW dI AYfvWs buikMg peI hY[ iPr ijs qrIky pihlw
colw pwV pwV ky hyTW suitAw jWdw hY Aqy auCwl-auCwl ky su~ty
jw rhy tu~kiVAW nMU, sMgqW bVI SrDw nwl Apxy Apxy GrW ivc
lY ky jWdIAW hn[ kYsI AjIb bnI peI hY Aj swfI ieh hwlq! iesdy
ault jdo iksy srkwrI dPqr ivc, purwny komI JMfy dy tu~kVy
ivc, iksy ny ZlqI nwl, purwxIAW PweIlW bMnH id~qIAW qW swry
dyS ivc hwey qobw m~c geI[ dUjy pwsy swfI ivcwr SkqI qoN KwlI
ho cu~kI SrDw, swnMU ikQy lY jw rhI ho, kI ieh socx dw ivSw
nhIN? kI ieh inSwn swihb dw siqkwr hY jW byAdbI? jW iPr swfI
AMnHI SrDw? iesyqrHW hor bhuq kuJ..
Poto
pUjw is~K Drm dw AMg nhIN-
gurU pwqSwh dy s~cy su~cy Aqy pRq~K drSn kyvl gurbwxI ivcoN
hI hoxy hn[ AsIN igAwn dy pujwrI hW srIr dy nhIN[ iPr vI A~j
swfy AMdr v~D cu~kI iesy AMnHI SrDw dI hI dyx hY: pihlW gurduAwrw
bMglw swihb-id~lI, dy cub~cw swihb ivKy gurU hirikRSn swihb
dI Poto lgweI geI[ holI holI ies nMU sony dI mUrqI ivc bdl
id~qw igAw[ gurbwxI soJI qoN KwlI 'qy AMnHI SrDw dy gulwm
hox kwrx Aj swfy ivcoN ik~qny aus mUrqI Agy m~Qw pihlW tykdy
hn Aqy AMdr bwd ivc[ id~lI dy hI gurduAwrw sIs gMj ivKy ieiqhwsk
drKq dy qxy Agy m'Qw tykx Aqy aus aupr dyvI pUjw dI nkl qy,
lwl cuMnIAW cVHw ky ArdwsW krn / krvwaux vwly vI G~t nhIN
sn[ Xog pRbMDkW kwrx ieh pRQw kuJ rukI qW hY pr Poto pUjw,
smwDI pUjw, qxw pUjw, KUhI pUjw, joq pUjw Ajy vI id~lI dy
ieiqhwsk gurduAwirAW ivc zorW qy hY[ pMjwb Br ivc hor bhuq
kuJ[
gurduAwrw
rozivly kYnyfw ivKy-knyfw ivc pihly pu~jx vwly do jwnbwz
GuVsuAwr is~K &ojIAW dI Xwd ivc auQy drSnI stYcU lgwey gey[
pRbMDkW dIAW iliKq bynqIAW dy bwvjUd cVHql Byt krn vwilAW
dI ieQy vI kmI nhIN sI[ AwiKr ieh sB kI hY? ijs pwsy vI nzr
mwro-AMnHI SrDw swfI r~g r~g ivc smw cu~kI hY[ jykr bwxI jIvn
bwry swfI ies AigAwnqw dw vyrvw dynw hovy qW kyvl gurduAwirAW
iv~c hI iesdw AMq nhIN[ swfy AnMdkwrj, jMmnw-mrnw, KuSI-ZmI
pUrI qrHW sgxW-ApsgxW, rsmW-rIqW, vihmW-BrmW, iQ~qW-vwrW,
jwq-brwdrIAW dI j~kV ivc Awey pey hn[ pwhul dw cyqw nhIN pr
iBMn iBMn ndIAW dy jl vW|'srovrW dy 'crxwmRqW' dI koeI igxqI
nhIN[
AMnHI
SrDw Aqy krmkWfW dw ipCOlV-gurbwxI iv~c ie~k-do jW
cwr vwrI nhIN, hzwrHW vwrI mnu~K nMU krmkWfW qoN sucyq kIqw
igAw hY[ kmwl qW ieh hY ik Aj 'swihb sRI gurU gRMQ swihb jI'
dI hzUrI iv~c hI swfI ieh AMnHI SrDw Aqy Pokt krmkWf iSKrW
nMU CuUh rhy hn, ikauN? sp~St au~qr Aqy iesdy kwrx vI swnMU
ieQoN hI FUMfxy pYxgy[ dsmyS jI dy joqI joq smwaux auprMq
is~K bhuqw krky jMgW ju~DW iv~c hI Psy rhy[ gurduAwirAW dw
ieMqzwm AnAiDkwrI mhMqw-pujwrIAW pws clw igAw[ aunHW ny hr
iek bRwhmxI krmkWf aupr gurm~q dI cwSnI cVHw ky, is~K sMgqW
nMU v~D qoN v~D aulJwieAw[ dUjw-bhuqy ieiqhwsk gurduAwry,
GxI vsoN qoN bwhrly ielwikAW iv~c sn[ Apxy Apxy ieMqzwm ADIn
gurduAwry dI Awmdn v~Dwaux vwsqy AnykW glW, gurU pwqSwh nwl
joV ky gurduArw swihbwn qy hwvI kIqIAW geIAW[ ijvyN "ieQy
bwrHW pUrnmwSIAW ieSnwn krn nwl su~ky-hry ho jwxgy.. au~lwd
pYdw hovygI" "ieQy ie~k vwrI sMnH (muGwr) iv~coN inkln nwl
curwsI k~tI jwvygI" "ieQy lgwqwr jpu bwxI dy 84 pwT Aqy 84
ieSnwn swfI cOrwsI k~tdy hn"-ie~k ieiqhwsk gurduAwry nMU rog
k~tx vwlw Aqy dUjy bwry Brm pYdw kr id~qw-"ijsnMU mwiek smRDI
cwhIdI hY auh ieQy zrUr Awvy" Awid[ hwlWik gurduAwry swry
hI, ieko pwqSwh dy dr hn Aqy gurU dw dr mn mMgIAW murwdW pUrIAW
krn dy smRQ hY[ ieh qW auh dr hY ij~Qy Awaux vwly leIy kwrx
BwvyN kuJ vI rhy hox pr Awaux bwd auh Awqmk AvsQw pRwpq honI
cwhIdI hY ijQoN ik mnu~K ApxIAW CotIAW-motIAW sMswrk mMgW
dw gulwm rvy hI nhIN[ ies dy ault Aj sMgqW nMU joV id~qw igAw
hY, v~K-v~K gurduAwrw iblifMgW nwl'[ hwlWik v~K-v~K gur aupdyS
qW ik~Dry nhIN sI[ jdoN bwxI dI soJI hI sMgqW iv~co K~qm kIqI
jw rhI hY qW doS iksnUM[ ik~qxy hI gurduAwirAW ivcoN Aj byrIAW,
ip~plW, smwDIAW, srovrW, joqW dI pUjw krvweI jw rhI hY[ v~K
v~K gurduAwirAW dI ieiqhwsk mhwnqw v~KrI gl hY, loV sI auQoN
ieiqhwsk pRyrxw lYx dI[ sMgqW nUM aulJw id~qw igAw hY v~K
v~K iblifMgW-srovrW nwl[ ie~qnw hI nhIN, ivrwsq rsqy qW AsW
sMgqW nUM is~KI dyxI sI, AkwlpurK hI jwxdw hY, iksy gu~JI
swzS ADIn swfI ieh swrI ieiqhwsk ivrwsq hI sMgmrmr dI Byt
cVHweI jw cu~kI hY[
isMG
sBw lihr dw ArMB Aqy A~j?-ies qoN bwd isMG sBw lihr
au~TI Aqy AnHIN SrDw nUM kuJ T~lH peI[ pr A~j kI hY? AsIN
mhMqW-pujwrIAW qoN vI do k~dm Agy inkl cu~ky hW[ igxy-cuxy
pRbMDk, gRMQI swihbwn, pRcwrk, rwgI A~j vI hn ijhVy s~cmu~c
hI drdI Aqy jwgRq hn pr bhuiqAW dI hwlq iesdy ault hY[ A~j
sPl pRbMDk auh hY ijsny gurduAwry dI iblifMg k~cI qoN p~kI
krvw id~qI hovy[ bYNk bYlyNs v~fw kr id~qw hovy[ sPl pRcwrk
qy rwgI auh hY ijsny v~D qo v~D lokweI iek~TI kr leI hovy[
sPl gRMQI auh hY ijsdy Awaux qoN bwd golk dw iF~f v~fw ho
igAw hovy[ Aj swfy iv~coN ikMny pRbMDk, rwgI, gRMQI jW pRcwrk
hn ijnHW pws ieh mwpdMf hY ik aunHW dy syvwkwl ivc, ikMnI
sMgq ny pwhul pRwpq kIqI? ikMny gYris~KW ny is~K Drm iv~c
pRvyS kIqw? ielwky iv~coN mVHI-k~br-bu~q-gu~gw pUjw Awid ikMny
lokW ny iqAwgI? iksdy ielwky iv~c vihmW-BrmW pKoN ikMnI jwgRqI
AweI? ikMinAW nSy C~fy? jykr ielwky iv~coN nhIN qW G~t qoN
Gt sMgqW iv~coN hI shI? kOm dy ArbW lgw ky, ikMny-ikMny idnW
dI bySumwr imhnq krky gurpurb smwgm huMdy hn[ BwrI igxqI iv~c
sMgqW dy iek~T ho jWdy hn[ sMgq qW Br geI-pRbMDk KuS hY "bVI
sMgq sI"[ pRcwrk KuS hY "sIzn vDIAw lg igAw"[ is~K qW bwhroN
s~jdw nzr hI nhIN Aw irhw, piq~q hox vwilAW dIAW kq~wrW lgIAW
peIAW hn[ ieh hY nqIjw-A~j swfy 'is~KI pRcwr, kIrqn drbwrW,
ngr kIrqnW Aqy gurpurbW' dy v~D c~VHky mnwaux dw[ ieh is~tw
hY Aj D~Vw D~V gurduAwirAW dIAW iblfgW KVIAW krn dw, iek SqwbdI
qoN bwd dUjI SqwbdI mnwaux dw[ 'rwgI-FwfI-kQwvwckW-pwTIAW-pRbMDkW'
dI igxqI vDwauux dw[ ieh kyvl ieSwry hn[ Aj swfI hwlq qW ieh
hY ? mrz bVHqw igAw ijauN ijauN dvw kI'
vwh
ry swfw mwpdMf!- jdoN swfI swrI dOV B~j hI ies pwsy
hY ik iblfgW k~cIAW qoN p~kIAW bxn, bYNk bYlyNs vDy, gurduAwry
dI Awmdn vDy, BIV v~D qoN v~D k~TI hovy[ jdoN swfy is~KI pRcwr
dI soc, is~KI jIvn dI sMBwl hY hI nhIN, qW qrIky vI auhI vrqWgy,
ijhVy mhMq Aqy pujwrI vrqdy sn[ v~D qoN v~D vihm-Brm-krmkWfW
dw jwl vCwE, AMnHIN SrDw nMU p~Ty pwE, lokweI dw iDAwn bwxI
soJI vloN DuMdlw kro[ AwiKr jo bIj pw rhy hW, au~gygw vI auhI.
aulHwmW iksnUM[ ies kMm vwsqy KMfy dI pwhul jW iPr is~KI jIvn-soJI
dI loV vI kI hY? ies pwsy rihMdI ksr swfIAW gurduAwrw coxW
vwly nIXm ny vI pUrI kr id~qI hY[ Xwd rKO! jykr AsW Apxw bcwA
krnw hY qW kyvl bwxI soJI vwly jIvn qoN pYdw hox vwlI 's~cI
SrDw' nwl hI b~c skdy hW[ ieh 'AMnHI SrDw' swfy srvnwS nUM
Ku~lw s~dw hY Aqy iesdy pUry Awswr vI bx cu~ky hn[ Aj swfI
hwlq qW ieh hY "bIjy ibKu mMgY AMimRqu vyKhu eyhu inAwau"
(pM:474) Aqy ieh gl bwxI syD Anuswr hI ho rhI hY, iesqrHW
swfw bcwA kdwic~q sMBv nhIN[ iesy hI qsvIr nUM hor pihcwxn
vwsqy sMgqW dI syvw ivc gurm~q pwT nM: 28,23,41,3,7 nMbrvwwr
"gurduAwirAW dw mnorQ Aqy AsIN" "svws kImqI hn, DMn pdwrQ
nhIN" "is~K styj dw siqkwr?" "BWq suBWqy lMgr" "CbIlW qW lgwE
pr zrw soco" pRwpq hn[ kyvl lwgq mwqR Bytw qy sYNtr pwsoN
mMgvw ky Awp vI pVoH Aqy 'h~QIN vMf syvw' rwhIN gurm~q pRswr
ivc Apxw ih~sw vI pwvo jI[ 06s94.4s040
|